Abdulkadir Altınhan İBB’nin 7 Yıllık Mali Tablosunu Değerlendirdi: Yatırım Harcamalarına Dikkat Çekti

İBB Meclisi AK Parti Üyesi ve Güngören Belediye Meclis Üyesi Abdulkadir Altınhan, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 2019-2025 dönemine ait mali verilerini değerlendirerek gelirler, yatırım harcamaları, metro kredileri ve tahsil edilmemiş alacaklar hakkında açıklamalarda bulundu. Altınhan, yatırım harcamalarının toplam giderler içindeki payının yüzde 40,6'dan yüzde 20,6'ya gerilediğini belirterek mali yönetim konusunda çeşitli öneriler sundu.

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisinin kasım ayı toplantılarında söz alan AK Parti İBB ve Güngören Belediye Meclis Üyesi Abdulkadir Altınhan, İBB, İSKİ, İETT ve belediye iştiraklerinin mali durumuna ilişkin değerlendirmelerini meclis üyeleriyle paylaştı.

2019-2025 yılları arasındaki gelir ve gider verilerini ele alan Altınhan, belediyenin mali kaynaklarındaki artışın yatırım harcamalarına yansımasının da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Konuşmasında merkezi yönetimden aktarılan kaynaklar, öz gelirler, metro yatırımlarının finansmanı ve belediyenin tahsil edilmemiş alacakları üzerinde durdu.

İBB'nin Gelirlerindeki Artışa Dikkat Çekti

Altınhan, İBB'nin 2019 yılında 19 milyar 540 milyon lira olan gerçekleşmiş bütçe gelirinin 2025 yılı sonunda 275 milyar 430 milyon liraya yükseldiğini belirtti. Bu artışın nominal olarak yaklaşık 14 kat olduğunu ifade eden Altınhan, İSKİ, İETT ve belediye iştiraklerinin de dahil edilmesiyle yedi yıllık toplam kaynak büyüklüğünün 105 milyar dolara ulaştığını öne sürdü.

Altınhan, söz konusu kaynakların hangi alanlarda değerlendirildiğinin ve İstanbul'a yönelik yatırımlara ne ölçüde yansıdığının önem taşıdığını dile getirdi.

Merkezi Yönetimden Aktarılan Payları Gündeme Getirdi

Belediye gelirlerinin artışında merkezi yönetimden aktarılan kaynakların da önemli bir payı bulunduğunu belirten Altınhan, 2019 yılında 14 milyar lira seviyesinde olan aktarımın 2025 yılında 245 milyar lirayı aştığını söyledi.

Altınhan, belediyenin mali yapısının güçlendirilmesi için taşınmaz kiraları, hafriyat gelirleri ve reklam alanları gibi öz gelir kalemlerinin daha etkin yönetilmesi gerektiğini ifade etti.

Yatırım Harcamalarının Bütçedeki Payını Değerlendirdi

Konuşmasında yatırım harcamalarına da değinen Altınhan, İBB'nin toplam giderlerinin 2019 yılında 21 milyar 420 milyon lira, 2025 yılında ise 261 milyar 290 milyon lira olarak gerçekleştiğini belirtti.

Altınhan'ın paylaştığı verilere göre sermaye giderlerinin toplam harcamalar içindeki payı aynı dönemde yüzde 40,6'dan yüzde 20,6'ya geriledi.

Daire başkanlıklarının bütçelerindeki değişimleri de karşılaştıran Altınhan; İnsan Kaynakları ve Eğitim, Bilgi İşlem ve Strateji Geliştirme birimlerinin bütçelerindeki artışlara dikkat çekti. Fen İşleri, Yol Bakım ve Altyapı ile Raylı Sistem daire başkanlıklarının bütçe artış oranlarını da gündeme getiren Altınhan, yatırım önceliklerinin yeniden değerlendirilmesini önerdi.

Metro Kredilerinin Kullanımına İlişkin Açıklama İstedi

Altınhan, metro projelerinin finansmanında kullanılan kredilerle ilgili olarak 2025 yılı Sayıştay raporuna atıfta bulundu.

Metro projeleri kapsamında toplam 4 milyar 755 milyon avroluk kredi tutarından söz eden Altınhan, bazı kredilerin başlangıçta öngörülen projeler dışında kullanıldığı yönünde değerlendirmelerde bulundu.

Kredi kaynaklarının hangi projelerde ve hangi amaçlarla kullanıldığının açıklanmasını isteyen Altınhan, metro yatırımlarının finansmanına ve fiziki ilerleme durumlarına ilişkin bilgilerin kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılması gerektiğini ifade etti.

İBB'nin Tahsil Edilmemiş Alacaklarını Gündeme Taşıdı

Belediyenin mali verilerinde yer alan tahsil edilmemiş alacaklara ilişkin rakamları da paylaşan Altınhan, 2025 yılı itibarıyla 1 milyar 784 milyon lira kira alacağı bulunduğunu belirtti.

Altınhan ayrıca 2026 yılına devreden tahakkuk etmiş ancak tahsil edilmemiş idari para cezalarının 5 milyar 179 milyon lira olduğunu, bu tutarın yaklaşık 3,5 milyar liralık bölümünün kaçak hafriyat dökümüyle ilişkili olduğunu söyledi.

Belediye iştiraklerinden tahsil edilmesi gereken alacakların ise 8 milyar 490 milyon lira seviyesinde bulunduğunu ifade eden Altınhan, bu tutarların tahsilat süreçlerinin ve hukuki durumlarının incelenmesi gerektiğini kaydetti.

İBB'nin Mali Yönetimi İçin Üç Öneri Sundu

Altınhan, konuşmasında İstanbul Büyükşehir Belediyesinin mali verimliliğini artırmaya yönelik üç önerisini de paylaştı.

Bu kapsamda;

• Tahsilat performansının artırılması: Vadesi geçmiş alacakların sınıflandırılması, kira sözleşmelerinin gözden geçirilmesi ve üç aylık dönemlerle İBB Meclisine tahsilat raporu sunulması.

• Hizmet başına maliyet sisteminin kurulması: Yol yapımı, yeşil alan bakımı ve diğer belediye hizmetlerinin birim maliyetlerinin ölçülerek karşılaştırılabilir hale getirilmesi.

• Bütünleşik mali bilanço hazırlanması: İBB, İSKİ, İETT ve belediye iştiraklerinin mali verilerinin birlikte değerlendirilerek kamuoyuna sunulması.

Altınhan ayrıca büyük ölçekli yatırımların başlangıç ve güncel maliyetleri, fiziki gerçekleşme oranları ve hedeflenen tamamlanma tarihlerinin altı ayda bir açıklanmasını önerdi.

“Para Varsa Hizmet Nerede, Hizmet Yoksa Para Nerede?”

İstanbul'un ulaşım, altyapı ve deprem hazırlığı gibi temel ihtiyaçlarına dikkat çeken Altınhan, belediye bütçesinin büyüklüğünün hizmet ve yatırım sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Konuşmasını İBB yönetimine yönelttiği şu soruyla tamamladı:

“İstanbul'un bütçesi katlanarak büyüdü. Gelirler büyüdü. Borçlar dağ gibi büyüdü. Kendi konfor bütçeleriniz büyüdü. Ama ne hikmetse hizmet unutuldu! Bizim bu meclisten sorduğumuz soru gayet net, gayet açıktır: Para varsa hizmet nerede; hizmet yoksa para nerede?”

Altınhan'ın açıklamaları, İBB'nin bütçe yönetimi, yatırım öncelikleri ve mali şeffaflık konularını yeniden gündeme taşıdı.